Anders samenwerken vergt draaien aan veel verschillende knoppen

Innovatie is een levensbehoefte voor elke organisatie. De snel en ingrijpend veranderende wereld van vandaag vereist 'nieuwe' producten en diensten die inspelen op de werkelijk relevante behoeften van de eindgebruikers. Wie dat effectief doet is succesvol en bouwt een duurzaam concurrentievoordeel op. En zal daarom 'nieuwe' vormen van innoveren èn samenwerken moeten toepassen. Wat die vormen zoal zijn, welke tools je inzet, en wat precies de succesfactoren zijn stond vrijdag 27 mei centraal op de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft.

Daar organiseerden Katinka Bergema naar aanleiding van haar promotie aan de TU Delft in januari van dit jaar samen met PDMA en DMN een netwerkbijeenkomst over deze 'nieuwe' samenwerkingsvormen. Zo'n zestig aanwezigen vanuit zowel PDMA als DMN beleefden een interactieve, leerzame en boeiende middag.

Marcel Bogers van de Universiteit van Kopenhagen leidde het thema in. Als innovatiedeskundige schetste hij het veranderende speelveld. Centraal staat daarin de vraag: hoe kun je als organisatie ervoor zorgen dat je de best mogelijke èn passende kennis op het juiste moment binnen haalt? Geen enkel merk, bedrijf of publieke organisatie weet immers 'alles'. Het gaat er dus om externe kennis zo slim mogelijk te integreren in de zogenaamde 'innovatie-funnel'. Daarbij spelen nogal wat factoren mee: de interne (bedrijfs)cultuur, de context, het soort producten/diensten en vooral hoe er tegen 'het benutten van kennis van buitenaf' wordt aangekeken. Deze tijd vraagt kortweg een switch van 'not invented here' naar 'proudly found elsewhere'. Voeg daarbij de issues rondom verdiencapaciteit (business modellen, intellectueel eigendom (IP)), of er sprake is van 'open' ofwel 'gesloten' systemen (software, distributie) en of innovatie vooral wordt gezien als 'project tussendoor' of structurele investering. 'Panklare oplossingen zijn er niet', stelt Marcel, 'maar ga er in elk geval wel met de juiste mensen, processen en tools mee aan de slag en realiseer je dat 'al doende leren en verbeteren' een van de principes van succesvol innoveren is'.

De case van KLM die volgt is daarvan het bewijs. Maite Oonk licht toe hoe KLM met haar digitale projecten - zoals een nieuwe app voor customer services - doelbewust nieuwe samenwerkingsvormen en processen omarmt. 'Het kan niet anders, ook gegeven het feit dat we het hierbij hebben over digitale transformatie en het ontwikkelen van compleet nieuwe en digitale dienstverleningsplatforms'. Een agile/scrum aanpak met veel korte, intensieve en multidisciplinaire iteratieslagen ('sprints') is daarbij de meest succesvolle werkwijze. KLM werkt daarbij samen met het Indiase Tata Consultancy Services waarbij tevens organisatie- en cultuurverschillen overbrugd moeten worden. 'Het slopen van de bestaande interne silo's binnen KLM en een nadrukkelijke focus op het maximaliseren van de 'ervaring van de eindklant' is essentieel', volgens Maite. Ze heeft daarbij vooral oog voor de juiste balans in de combinatie IT ('hard') en human factors ('zacht'). 'Scrummen' helpt hierbij en heeft nog een aantoonbaar voordeel: 'de onzekerheid bij de beslissers is veel beter te managen door snel te prototypen en zodoende concepten tastbaar en meetbaar te maken. Men wil immers concreet aan de slag, weten wat de impact is, en onze aanpak zorgt daarvoor. Dit is wat ons betreft voor dit soort projecten de beste aanpak binnen KLM.'

Quintijn Innikel van Beacon geeft een inkijk in zijn ruime ervaring als innovatieconsultant. Zo werkte hij samen met DMN-lid Mark van Iterson van Heineken International bij de ontwikkeling van de 'Sub' waarbij Heineken en Krups de handen ineen sloegen en de Australische 'star designer' Mark Newson betrokken was. Hoewel elke klus qua opdrachtgever, setting en uitdaging 'anders' is, schetst Quintijn kordaat een aantal patronen. 'Ja, innoveren en samenwerken met derden is lastig', beaamt hij, 'want het is complex, duur, lastig en er komt een hoop aan technologie en legale zaken bij kijken. Maar met een aantal simpele spelregels en checks is de kans op succes in elk geval een stuk groter.' Quintijn noemt een aantal uitdagingen die in elk innovatietraject opgelost moeten worden: de overtuiging dat je het als organisatie alleen niet kan, het vinden van de juiste (externe) partners, het omgaan met cultuurverschillen, de noodzaak van een helder en gedeeld doel, het samenstellen van een 'echt' team, èn de vraag hoe je de opbrengsten gaat delen.
Sommige afspraken hierover maak je vooraf, maar een aantal liefst later. Teveel vastleggen voorkomt immers de voor innovatie benodigde dynamiek. Tot slot: 'Essentieel is vooral een team waarbij persoonlijke belangen en doelstellingen en het denken in silo's ondergeschikt gemaakt zijn aan het 'teambelang', punt.'. En als er arbeidsvoorwaarden of managementrichtlijnen bij in het geding komen moet daar dus wat aan gebeuren: 'het is net zo goed een kwestie van leiderschap'.

Daarna kunnen de zestig deelnemers zelf aan de slag in twee rondes met keuze uit drie workshops. Hierin geven Rianne Valkenburg (De Haagse Hogeschool) & Maaike Kleinsmann (TU Delft) inkijk in hun nog te verschijnen boek over vier images van design thinking in relatie tot innovatie. Katinka Bergema (TU Delft, Zwaluw | Innovatie & Samenwerking) laat zien hoe haar promotie-onderzoek praktische handvatten biedt voor het oplossen van problemen in de samenwerking met een partner. En Renee Boerefijn ging in zijn workshop vanuit zijn eigen ervaring bij de toonaangevende leverancier van olie en vetten IOI Loders Croklaan in op de uitdagingen en mogelijke oplossingen voor samenwerking.

Een geslaagde middag in Delft, kortom. Met veel relevante en direct toepasbare kennis. Herkenning ook in de dilemma's en uitdagingen die elke ontwerper, marketeer of design- of productmanager dagelijks treffen. Waarbij voor zowel PDMA als DMN weer de overeenkomsten en raakvlakken tastbaar worden die er nu eenmaal zijn tussen marketing, productontwikkeling, R&D, strategie en design. Dat smaakt naar meer...
19-08-16 (HV)
Deel dit artikel via:

Reageer:






Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is,
type onderstaande code over in het tekstveld ernaast.
(Voorkom deze controle door eerst in te loggen op de website.)
  

Zoek

Leden Login



Wachtwoord vergeten?
PDMA.NL on Social Media
© Copyright 2018 PDMA.NL - All Rights Reserved.